PRAWO TRANSPORTOWE NEWSLETTER MARZEC 2026 r.

1. NOWE PRZEPISY

W dniu 12.02.2026 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 164 zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 10 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu, warunków, terminów i sposobu przeprowadzania badań technicznych tramwajów i trolejbusów oraz jednostek wykonujących te badania [Dxz. U. 2026 r. poz. 164] =>   zobacz

• zmiana dotyczy zmiany nazwy jednostki wykonującej badania techniczne tramwajów oraz badania techniczne trolejbusów w części elektrycznej” zamiast „Sieć Badawcza Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny” jest „PIT Certification sp. z o. o.”.

2. PROJEKTOWANE ZMIANY PRZEPISÓW

W dniu 04.03.2026 r.  do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco =>   zobacz

• art. 7 nowelizacji przewiduje dodanie nowego ustępu 1c w artykule 18 ustawy o transporcie drogowym: „1c. Organy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d1–g, dokonują uzgodnienia w formie postanowienia. Uzgodnienie uznaje się za dokonane milcząco w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 30 dni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie.”
•  proponowana regulacja ma na celu usprawnienie procedury wydawania zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym wymagających uzgodnienia (są to zezwolenia określone w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. d¹–g tej ustawy).
• usprawnienie polega na doprecyzowaniu, że uzgodnienie, które jest wymagane przy wydawaniu ww. zezwoleń, uważa się za dokonane w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 30 dni od dnia wystąpienia o uzgodnienie. Pozwoli to na wydawanie przedmiotowych zezwoleń po upływie terminu przewidzianego na uzgodnienie.

W dniu 16.03.2026 r.  Minister Infrastruktury przedstawił projekt Rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w komunikacji miejskiej oraz autobusowej komunikacji międzymiastowej =>   zobacz

• Stosownie do § 52 obecnie obowiązującego  rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2021 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w komunikacji miejskiej oraz autobusowej komunikacji międzymiastowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 125 oraz z 2025 r. poz. 510), pracodawca będący operatorem lub przewoźnikiem publicznego transportu zbiorowego w terminie do dnia 30 kwietnia 2026 r. powinien dostosować znajdujące się na krańcach linii komunikacyjnych pomieszczenia do spożywania posiłków oraz pomieszczenia sanitarne do wymagań określonych w § 46 rozporządzenia. Projekt przewiduje wydłużenie ww. terminu do dnia 31 grudnia 2026 roku.
• projekt przewiduje także wprowadzenie możliwości stosowania obiektów niebędących budynkami, tj. tymczasowych obiektów budowlanych (np. kontenery modułowe), w miejscach, gdzie posadowienie budynku trwale związanego z gruntem nie jest możliwe.
• projekt przewiduje wydłużenie odległości lokalizacji toalety i pomieszczenia socjalnego od miejsca wyznaczonego do postoju pojazdu, mierzonej po najkrótszej trasie dojścia od pojazdu do toalety z 250 metrów do 350 metrów.
• Projekt przewiduje również, w przypadku braku możliwości przyłączenia toalety do sieci wodociągowej, dopuszczenie stosowania innych rozwiązań zapewniających dostęp dla kierowców do wody zdatnej do celów socjalnobytowych.
• w dniu 27.03.2026 r. IGKM oceniła projekt => zobacz

3. ORZECZNICTWO

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 13.03.2026 r. sygn. II SA/Sz 192/26 => zobacz

• komercyjny przewoźnik zaskarżył do WSA uchwałę Rady Powiatu w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy z operatorem na świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego o charakterze użyteczności publicznej organizowanych przez Powiat, podjętą na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z 16 maja 2019 r. o funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
• WSA podkreślił, że przewoźnik dotychczas świadczący usługi przewozowe na określonej linii nie ma prawa wyłączności na świadczenie tych usług (co wprost wynika z art. 20 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) ponieważ na danej trasie na zasadzie konkurencyjności może działać niezależnie kilku przewoźników i w przypadku zawarcia umowy z innym podmiotem skarżąca nadal będzie mogła prowadzić swoją działalność.
• WSA ocenił, że zaskarżona uchwała w sprawie wyrażenia zgody w żaden sposób nie pozbawia komercyjnego przewoźnika możliwości dalszego świadczenia usług przewozowych.
• odnosząc się do zarzutu stosowania dumpingowych cen biletów WSA uznał, że hipotetyczny interes skarżącego przewoźnika komercyjnego, przejawiający się w przeciwdziałaniu możliwym nieuczciwym praktykom rynkowym polegającym na sprzedaży usług poniżej kosztów ich wytworzenia nie jest interesem prawnym, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, bo opiera się na bliżej nie dających się zweryfikować przypuszczeniach, a ponadto wskazuje co najwyżej o posiadaniu przez skarżącą interesu faktycznego,
• WSA uznał, że uchwała w sprawie wyrażenia zgody nie wywołuje sama przez się skutków materialnoprawnych, nie kształtuje sytuacji prawnej podmiotów świadczących usługi publicznego transportu drogowego i nie wypowiada się wiążąco w kwestii wyznaczenia konkretnego podmiotu do wykonywania zadania transportu publicznego i odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19.03. 2026 r. sygn. I SA/Po 211/26   => zobacz

• gmina nabyła ze środków pozyskanych z dotacji autobusy o napędzie elektrycznym (stanowiące jej własność) oraz ładowarki elektryczne do ich ładowania. Autobusy i ładowarki zostały wydzierżawione Operatorowi, który jest podmiotem wewnętrznym gminy. Zakupione autobusy i ich ładowarki służą wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w postaci ich odpłatnej dzierżawy. Czynsz najmu został skalkulowany w wysokości umożliwiającej co najmniej zwrot poniesionych nakładów na zakup autobusów i ładowarek przy uwzględnieniu udziału własnego – pochodzącego z budżetu Gminy w kosztach zakupu składników majątku. Przy kalkulowaniu wysokości czynszu najmu wzięto pod uwagę możliwość odliczenia VAT oraz fakt, że na zakup autobusów i ładowarek wnioskodawczyni uzyskała znaczące dofinansowanie. Przyjęto także fakt, że pojazdy będą użytkowane w okresie dłuższym niż 10 lat.
• Gmina zapytała, czy ma możliwość odliczenia VAT stanowiącego koszt zakupu autobusów o napędzie elektrycznym wraz z ładowarkami elektrycznymi.
• Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej powziął przypuszczenie, że jednym z głównych celów czynności opisanych we wniosku może być – pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy – osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy i odmówił wydania interpretacji indywidualnej uznając, że opis stanu faktycznego budzi uzasadnione przypuszczenie, że może on stanowić nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Dyrektor KAS uznał, że ustalenie tak niskiej wysokości czynszu dzierżawnego nie ma ekonomicznego ani gospodarczego uzasadnienia, skoro roczny czynsz będzie dużo niższy niż minimalna stawka amortyzacji autobusów i ładowarek elektrycznych, gdzie amortyzacja ta zasadniczo obrazuje stopień i tempo, w jakim dany środek trwały ulega zużyciu. Dyrektor KAZ wziął pod uwagę, że gmina chce odliczać podatek naliczony od całości Inwestycji, a nie tylko od wydatków przez nią poniesionych, tj. sfinansowanych ze środków własnych.
• Dyrektor KAS stwierdził, że powodem, dla którego Gmina wydzierżawi zakupione autobusy i ładowarki elektryczne na nieznajdującym ekonomicznego uzasadnienia poziomie jest chęć osiągnięcia korzyści podatkowej w postaci prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego. Roczne wynagrodzenie z tytułu dzierżawy 5 szt. autobusów i 2 szt. ładowarek elektrycznych, będzie stanowić ok. 3,9% całkowitej wartości netto inwestycji i uzasadnia powstanie wątpliwości co do prawdziwej natury czynności pomiędzy Gminą a Spółką, gdzie okres wynikający z „tempa zwrotu” dla tej inwestycji jest dużo dłuższy niż tempo amortyzacji środków trwałych, które dla autobusów wynosi 5 lat, a dla ładowarek elektrycznych 10 lat.
• WSA uchylił odmowę wydania indywidualnej interpretacji podatkowej.

4. AKTUALNOŚCI I PUBLIKACJE BRANŻOWE

Aldona Kapica, Tachografy w busach. Duży wydatek i sporo niewiadomych „Gazeta Prawna” z 02.03.2026 r.  => zobacz

• tachografy są wymagane w międzynarodowym transporcie towarów pojazdami od 2,5 do 3,5 t. Nowe obowiązki nie obejmują krajowego transportu towarów ani międzynarodowego i krajowego przewozu osób busami 9-osobowymi.

Krzysztof Bałękowski, Sanitariaty na pętlach autobusowych nie tak szybko. A samorządy chcą jeszcze więcej czasu „Gazeta Prawna” z 31.03.2026 r.  => zobacz

•  Już tylko miesiąc mają operatorzy lub przewoźnicy publicznego transportu zbiorowego, w tym samorządy, na zorganizowanie na pętlach autobusowych pomieszczeń do spożywania posiłków i toalet o odpowiednim standardzie. Ministerstwo Infrastruktury chce przedłużyć ten termin do końca roku. Oburzone są związki zawodowe, natomiast samorządy chciałyby więcej czasu na przystosowanie się do wymogów.
• Resort infrastruktury chce nie tylko wydłużyć termin na dostosowanie się do wymogów, ale też złagodzić je. Dziś przepisy mówią o tym, że toalety oraz pomieszczenia socjalne powinny być zlokalizowane w odległości nie większej niż 250 m od miejsca wyznaczonego do postoju pojazdu. Po zmianach ma być to 350 m. Dopuszczone mają być też „nieskanalizowane ustępy” – tam, gdzie ze względów technicznych nie jest możliwe ich zapewnienie w inny sposób (obecnie jest mowa o stosowaniu takiego rozwiązania wyłącznie tymczasowo).

Autor: radca prawny Jędrzej Klatka