PRAWO TRANSPORTOWE NEWSLETTER MAJ 2026 r.

1. NOWE PRZEPISY

W dniu 29.04.2026 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 588 zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w komunikacji miejskiej oraz autobusowej komunikacji międzymiastowej [Dz. U. 2026 r. poz. 588}   =>   zobacz

• termin na dostosowanie pomieszczeń do spożywania posiłków oraz pomieszczeń sanitarnych do wymagań określonych w § 46 został wydłużony do 31 grudnia 2026 r.
• nowelizacja reguluje sytuacje braku możliwości przyłączenia toalety do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz braku możliwości przyłączenia toalety podstawowej do sieci energetycznej (woda nie musi być bieżąca – wystarczy, jeżeli będzie zdatna do celów higienicznosanitarnych).

W dniu 19.05.2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy – Kodeks cywilny [Dz. U. 2026 r. poz. 184] =>   zobacz

• obowiązek oddania właściwemu staroście dotyczy znalezionych pieniędzy od kwoty 5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę (było 100 złotych).
• starosta właściwy ze względu na miejsce znalezienia rzeczy jest organem zobowiązanym do prowadzenia postępowania poszukiwawczego w celu odnalezienia osoby uprawnionej do odbioru rzeczy (już nie starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy).
• Art. 7 ustawy zmienia reguły postępowania z rzeczami znalezionymi w środku transportu publicznego. W przypadkach, w których nie jest możliwe zawiadomienie osoby uprawnionej do odbioru rzeczy (w szczególności z uwagi na brak znajomości tożsamości osoby uprawnionej) – zawiadomienie powinno być dokonane na stronie internetowej. Dopiero po bezskutecznym upływie 30-dniowego terminu do odebrania rzeczy przez osobę uprawnioną przewoźnik będzie obowiązany niezwłocznie przekazać rzecz właściwemu staroście.

W dniu 10.06.2026 r. w Dzienniku Ustaw pod pozycją 756 został opublikowany jednolity tekst ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej =>   zobacz

2. PROJEKTOWANE ZMIANY PRZEPISÓW

W dniu 11.05.2026 r. do Minister Infrastruktury przedstawił projekt rozporządzenia w sprawie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi  => zobacz

• Projekt został przygotowany na podstawie art. 65l ust. 25 Prawa o ruchu drogowym.
• Projektowane rozporządzenie określa wzory:
  • wniosku o zezwolenie na prowadzenie prac badawczych z wykorzystaniem pojazdów zautomatyzowanych lub w pełni zautomatyzowanych na drogach publicznych,
  • wniosku o zmianę zezwolenia.
  • sprawozdania z prac badawczych.
• projekt określa minimalne wymagania techniczne dotyczące elektronicznego rejestratora danych przeznaczonego do instalacji wewnątrz pojazdu poddawanego testom na drogach publicznych.

3. ORZECZNICTWO

Wyjaśnienie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku z 10.02.2026 r. znak: RIO.II.025-1/26  => zobacz

• Nie ma podstaw prawnych by gmina sfinansowała z własnego budżetu wydatki związane z organizacją transportu zbiorowego na trasie wykraczającej poza swoje granice administracyjne, chyba że zawrze z właściwymi gminami porozumienie administracyjne na mocy art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.).
• Art. 74 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.04. 2026 r. sygn. II GSK 763/23  => zobacz

• kierowca nie rozpoczął przewozu w ramach linii regularnej z początkowego przystanku.
• WITD nałożyła na Operatora 3 000 zł kary za naruszenie warunków określonych w zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego, które polegało na pominięciu przystanku początkowego.
• W odwołaniu Operator podnosił, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie z powodu awarii drzwi pojazdu, która mogła być konsekwencją trudnych warunków pogodowych (przymrozki i opady śniegu). Po usunięciu awarii, ze względu na opóźnienie niemożliwym było podjechanie na przystanek początkowy. Kierowca nie sygnalizował awarii podczas kontroli.
• WSA uchylił karę, ale NSA uchylił wyrok WSA i podtrzymał karę.

Rozstrzygnięcie Nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z 28.04.2026 r. znak P-1.4131.116.2026.KN  => zobacz

• Rada Powiatu podjęła uchwałę w sprawie określenia przystanków, których właścicielem jest Powiat, oraz określenia warunków i zasad korzystania z tych przystanków, w której między innymi zobowiązała przewoźników oraz operatorów do: wywieszenia na przystankach zatwierdzonych, aktualnych rozkładów jazdy ze swoim logo oraz dbania o czytelność tych informacji, utrzymania tablicy z rozkładem jazdy w należytym stanie technicznym i podania do publicznej wiadomości rozkład jazdy poprzez zawieszenie stosownej informacji na przystankach komunikacyjnych zgodnie z Prawem Przewozowym.
• Wojewoda uznał, że Rada nie może nakładać na przewoźników i operatorów obowiązku umieszczenia na przystankach tabliczek z rozkładem jazdy oraz ewentualnej ich wymiany, uzupełnienia zniszczonych informacji czy też ich usunięcia, bo to właściciel lub zarządzający przystankiem jest zobowiązany do zamieszczenia informacji dotyczącej rozkładu jazdy, a przewoźnik zobowiązany jest jedynie do przekazania mu kopii zatwierdzonego rozkładu jazdy. Nie wolno więc obarczać tym obowiązkiem przewoźnika lub operatora.

Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z 29.04.2026 r. KIO/KU 10/26  => zobacz

• 12 kwietnia 2023 r. Zamawiający organizator we wstępnym ogłoszeniu informacyjnym (ogłoszeniu o zamiarze) wskazał, że kolejna umowa powinna obowiązywać od dnia następującego po zakończeniu aktualnie obowiązującej umowy, tj. od dnia 13.12.2026 r.
• Zamawiający organizator określił datę rozpoczęcia świadczenia usług we wzorze umowy.
• Zamawiający nie uwzględnił wniosku Wykonawcy o przyjęcie nowego terminu wykonania zamówienia, przez wskazanie „Termin wykonania zamówienia Zamówienie należy wykonać nie wcześniej niż co najmniej 12 miesięcy od podpisania Umowy.
• w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 23 kwietnia 2025 r. Zamawiający przeprowadził wstępne konsultacje rynkowe.
• Prezes Urzędu Zamówień Publicznych w toku kontroli doraźnej uprzedniej uznał, że rozpoczęcie świadczenia usług wiąże się z podjęciem szeregu formalnych i faktycznych czynności przygotowawczych, tj.m.in: pozyskanie taboru. Dlatego brak zapewnienia nowym wykonawcom, odpowiedniego czasu niezbędnego na przygotowanie do realizacji zamówienia godzi w zasadę uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Prezes UZP uznał, że do przygotowania się do realizacji zamówienia przez Wykonawców nie świadczących dotychczas usług niezbędny jest tzw. „okres mobilizacji” wynoszący minimum 12 miesięcy (zob. wyrok KIO z 5 marca 2024 r. sygn. akt KIO 496/24 KIO 499/24).
• Krajowa Izba Odwoławcza po rozpatrzeniu zastrzeżeń Zamawiającego organizatora uznała, że w sytuacji, w której data rozpoczęcia świadczenia usług była wskazana już w ogłoszeniu o zamiarze, nowy zainteresowany Wykonawca nie wziął udziału we wstępnych konsultacjach rynkowych ani nie odwołał się od treści wzoru umowy – to nie było konieczności 12-miesięcznego okresu mobilizacji (od podpisania umowy do rozpoczęcia świadczenia usług) skoro przyjęte przez Zamawiającego rozwiązania, w szczególności co do terminów, były znane rynkowi ze znacznym wyprzedzeniem i nie były wcześniej kwestionowane.

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30.04.2026 r. sygn. III SA/Kr 265/26 => zobacz

• niedoszły operator zaskarżył do WSA zapytanie ofertowe organizatora na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.
• WSA w Krakowie uznał, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega czynność organizatora publicznego transportu zbiorowego, która ma związek z zamiarem bezpośredniego zawarcia umowy uzewnętrznionym przez ogłoszenie w trybie art. 23 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Oznacza to, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nie każda czynność organizatora transportu zbiorowego związana z każdym ogłoszeniem o zamiarze wyłonienia operatora, ale czynność związana z ogłoszeniem zamiaru wyłonienia operatora w drodze bezpośredniego zawarcia umowy.
• Zapytanie ofertowe organizatora nie było ogłoszeniem o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy. Zapytanie ofertowe i brak ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy – to dwie różne czynności organu.

Rozstrzygnięcie Nadzorcze Wojewody Śląskiego z 30.04.2026 r. znak P NPII.4131.1.320.2026 => zobacz

• Rada Miasta podjęła uchwałę w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Miasto, ustalenia warunków i zasad korzystania z przystanków oraz stawki opłat za korzystanie z tych przystanków.
• Wojewoda Śląski uznał, że niewypełnienie delegacji ustawowej stanowi istotne naruszenie prawa.
• Wojewoda Śląski wyjaśnił, że określenie warunków korzystania z przystanków oznacza wskazanie czynników, od których uzależnione jest korzystanie z przystanków (np. wymóg posiadania stosownej umowy). Z kolei określenie zasad oznacza wprowadzenie pewnego sposobu postępowania przez określone podmioty w danych okolicznościach. prowadzenie zasad to określenie adresatów norm i reguł postępowania w przypadku korzystania przez nich z udostępnionych przystanków.
• Wojewoda Śląski uznał, że brak regulacji warunków korzystania z przystanków brak regulacji powoduje niewypełnienie delegacji ustawowej z art. 15 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, co stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały, która pozbawiona jest obligatoryjnego elementu, wymaganego przez ustawodawcę.

4. AKTUALNOŚCI I PUBLIKACJE BRANŻOWE

Marcin Nagórek, Gmina nie sfinansuje samodzielnie komunikacji autobusowej poza swoimi granicami, „Gazeta Prawna” z 28.04.2026 r.   => zobacz

• Gmina nie może sfinansować ze swojego budżetu linii, która dowoziłaby mieszkańców do pracy oraz do stacji kolejowej w sąsiednim mieście, jeżeli linia przechodziłaby przez sąsiednie gminy, które nie chcą uczestniczyć w kosztach.

Krzysztof Bałękowski, Województwa chcą walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym. Ale za pewnym wynagrodzeniem, „Gazeta Prawna” z 06.05.2026 r.  => zobacz

• Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (FRPA) zostanie przemianowany na Fundusz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu.
• Zarząd Związku Województw RP zaopiniował pozytywnie rządowy projekt ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (UD232). Zwrócił jednak uwagę na konieczność zapewnienia odpowiedniego finansowania nowych zadań marszałków województw. Projekt zakłada, że z funduszu zostanie wyodrębniona kwota nieprzekraczająca 1 proc. dla urzędów marszałkowskich na obsługę nowych zadań. Chciałby też odpowiednio długich terminów na przygotowanie np. Schematu sieci komunikacyjnej województwa.
• Po zmianie przepisów dopłaty z funduszu autobusowego mają otrzymać tylko te linie komunikacyjne, które znajdą się w Schemacie sieci komunikacyjnej województwa. Dysponentami funduszu zostaną marszałkowie województw – dziś jest to zadanie wojewodów.

Krzysztof Bałękowski, Zmiany w funduszu autobusowym. Rząd chce inaczej walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym, „Gazeta Prawna” z 18.05.2026 r.  => zobacz

• Rząd chce, żeby więcej miast mogło walczyć z białymi plamami transportowymi w ramach komunikacji podmiejskiej. Założenia nowego systemu przedstawił w Sejmie wiceszef resortu infrastruktury Stanisław Bukowiec. Przypomniał, że budżet funduszu jest zwiększany w tym roku do 1,2 mld zł. Około 10 proc. funduszu ma być też przeznaczone na przejazdy na żądanie
• W nowym systemie to marszałkowie województw mają być integratorami przewozów w regionach. Dopłaty otrzymają tylko organizatorzy tych linii, które znajdą się w schemacie sieci komunikacyjnej województwa. Dziś pieniądze z funduszu rozdzielają wojewodowie, a pierwszeństwo mają gminy. Po zmianach spadną na ostatnie miejsce. Pieniądze w pierwszej kolejności popłyną więc do: powiatów, związków powiatów, związków powiatowo-gminnych lub województw.
• Od początku prac nad projektem niepewny był los dofinansowań do kursów realizowanych przez komunikację miejską. W założeniach w ogóle nie było o niej mowy, później wprowadzono wątpliwy interpretacyjnie przepis o możliwym dofinansowaniu w części „obejmującej odcinek do granic lub od granic miasta”.
• Najpierw zgodzono się więc, że dopłatami objęte będą kursy komunikacji miejskiej (w części poza miastami) z ośrodków do 30 tys. mieszkańców. Ostatecznie zwiększono tę granicę do 50 tys. mieszkańców.
• Małe gminy obawiają się, że będą miały znikomy wpływ na to, jakie linie w schemacie sieci komunikacyjnej ujmie marszałek. Małe gminy chcą m.in. wskazania wprost w przepisach, że będą mogły zgłaszać propozycje utworzenia lub zmiany przebiegu i częstotliwości funkcjonowania linii komunikacyjnych. Chcą też odejść od sztywnej hierarchii przyznawania dopłat. Miałby decydować o nich rzeczywisty poziom wykluczenia transportowego przy uwzględnieniu m.in. liczby miejscowości niemających dostępu do publicznego transportu zbiorowego na danym terenie.

Marta Kawczyńska, Znalazłeś pieniądze na ulicy? Taką kwotę trzeba zwrócić. Nowe zasady

„Gazeta Prawna” z 25.05.2026 r. => zobacz

•  Od 19 maja 2026 roku która znalazła pieniądze jest zobowiązana do ich zwrotu, jeśli kwota wynosi 240,30 zł (5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę) zamiast 100 złotych. Zmiany te zostały wprowadzone na mocy nowelizacji ustawy o rzeczach znalezionych oraz Kodeksu cywilnego.
• Nowe przepisy zmieniły również zasady postępowania z rzeczami zgubionymi w środkach transportu publicznego. Wydłużył się czas przekazywania rzeczy staroście. Dotychczas były na to 3 dni, teraz jest 30.

Autor: radca prawny Jędrzej Klatka