Prenumerata „Biuletynu Komunikacji Miejskiej”
„Biuletyn Komunikacji Miejskiej” jest jedynym na rynku polskim pismem branżowym dot. transportu zbiorowego w miastach, w którym znajdziecie Państwo materiały o różnym poziomie szczegółowości.
Dodatkowych informacji w sprawie prenumeraty „Biuletynu” oraz zakupu numerów archiwalnych udziela: Grażyna Błaszczak, e-mail: g.blaszczak@igkm.pl, tel. 22 848 21 01 wew. 105.
Zamówienia na rok 2023 zbieramy wyłącznie drogą elektroniczną – przez stronę internetową Izby. Po wejściu w link zostaną Państwo przekierowani do formularza zamówienia:
Obecny numer „Biuletynu Komunikacji Miejskiej” zdominowała tematyka związana z zarządzaniem zasobami ludzkimi w komunikacji miejskiej. Jak powinni być wynagradzani pracownicy? Czy wprowadzenie siedmiogodzinnego dnia pracy nie spowoduje perturbacji w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej? Jakie szkolenia i z wykorzystaniem jakich nowoczesnych narzędzi powinni przechodzić nowi pracownicy? Jaka jest rola patrona? Szkolenia z bezpiecznej jazdy kierowców oraz szkolenia dla mistrzów zaplecza zajezdni – kwestiom tym, omawianym w Gdyni podczas wrześniowej Komisji Zasobów Ludzkich i Szkoleń IGKM, poświęcone zostały materiały opublikowane w pierwszej części naszego kwartalnika.
Zamieściliśmy również dwa artykuły dotyczące zajezdni autobusowych. W pierwszym opisano proces utrzymania czystości autobusów i narzędzi wykorzystywanych w tym celu w zajezdni MZK w Zielonej Górze. W drugim, bardziej ogólnym, przyjrzano się zajezdni pod kątem transformacji komunikacji miejskiej. Jak sugerują autorzy, nie należy jej traktować dziś wyłącznie jako zaplecze techniczne, ale jako centrum transformacji komunikacji miejskiej. To właśnie tam technologia autonomiczna staje się codzienną praktyką przewoźników, usprawniając logistykę i poprawiając warunki pracy ludzi. W „Biuletynie” wracamy również do tematu zielonego wodoru.
Czy przewoźnicy autobusowi powinni dążyć do unifikacji swoich flot? Opierając się na danych historycznych dotyczących miejskich przewoźników autobusowych w Polsce, autor kolejnego materiału przygląda się wpływom unifikacji floty na efektywność wykorzystania posiadanych zasobów do wytwarzania usług transportowych.
Na pytanie, czy tramwaj może samodzielnie poruszać się po torach i wykonywać manewry bez udziału motorniczego, odpowiedzi szukają naukowcy z Łukasiewicz-PIT oraz przedstawiciele MPK Poznań, realizujący projekt SMART-tram. Celem przedsięwzięcia jest opracowanie rozwiązań, które mogłyby umożliwić bezpieczne autonomiczne poruszanie się tramwajów po terenie zajezdni. Materiał ten jest rozwinięciem prezentacji pokazanej podczas tegorocznej Konferencji IGKM, która odbyła się dniu poprzedzającym 16. Międzynarodowe Targi Kolejowe TRAKO w Gdańsku. Jej głównymi tematami były: Technologie przyszłości dla komunikacji tramwajowej – AI oraz Automatyzacja i bezpieczeństwo w praktyce. Pod koniec numeru zamieściliśmy opis Konferencji oraz produktów nagrodzonych w Konkursie im. prof. Jana Podoskiego, jak również sprawozdania z Konkursu Kierowców i jesiennych komisji branżowych IGKM.
ZASOBY LUDZKIE W KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
SYSTEM WYNAGRADZANIA I NAGRADZANIA W GAIT
Jedynym z elementów polityki wewnętrznej GAiT jest przejrzysty system wynagradzania i nagradzania kierowców autobusów oraz prowadzących tramwaje. Najważniejszym elementem reformy tego systemu było ujednolicenie i zmniejszenie liczby stawek zaszeregowania do dwóch. Podstawowym składnikiem wynagrodzenia pracowników jest pensja zasadnicza, a jej uzupełnieniem opisane w tekście dodatki.
SIEDMIOGODZINNY DZIEŃ PRACY W MIEJSKIM PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMUNIKACYJNYM SP. Z O.O. WE WŁOCŁAWKU
Podczas wrześniowej Komisji Zasobów Ludzkich i Szkoleń IGKM w Gdyni omówiono m.in. proces wdrożenia i skutki wprowadzenia krótszego, siedmiogodzinnego dnia pracy w komunikacji miejskiej we Włocławku. Niższy wymiar czasu pracy wymusił wprowadzenie zmian organizacyjnych w komórkach przedsiębiorstwa. Jak można się było spodziewać, miał on przede wszystkim wpływ na wzrost koszów osobowych w grupie kierowców autobusów, co z kolei przełożyło się na wzrost kosztu wozokilometra. Pojawiła się również obawa, rozwiana jednakże przez ZUS i resort pracy, że praca w wymiarze 7 godzin dziennie nie będzie traktowana jako tzw. pełny etat w przypadku tzw. emerytur pomostowych.
WDRAŻANIE NOWO PRZYJĘTYCH PROWADZĄCYCH POJAZDY NA PRZYKŁADZIE GDYŃSKIEGO OPERATORA KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
Podczas tegorocznej Komisji Zasobów Ludzkich i Szkoleń IGKM, która po raz pierwszy odbywała się w Gdyni, autor poniższego tekstu zaprezentował realizowane oraz planowane przez PKA w Gdyni przedsięwzięcia w zakresie wdrażania nowych pracowników, zatrudnianych na stanowisku kierowcy. W swojej prezentacji położył przede wszystkim nacisk na kluczowe znaczenie tych pracowników w funkcjonowaniu przedsiębiorstw transportowych. Od jakości wdrożenia zależy bowiem nie tylko bezpieczeństwo i punktualność przewozów, ale również komfort pasażerów i reputacja całej firmy.
NOWOCZESNE TECHNOLOGIE W SZKOLENIU MOTORNICZYCH TRAMWAJÓW WARSZAWSKICH
Każdego roku Tramwaje Warszawskie szkolą około 120 nowych motorniczych. Dla wielu z nich to pierwsze zetknięcie z pracą w ruchu drogowym i złożoną infrastrukturą torową stolicy. Trzymiesięczny kurs w Ośrodku Szkolenia Zawodowego stanowi intensywne wyzwanie – zarówno dla kandydatów, którzy muszą w krótkim czasie opanować obsługę taboru i zasady ruchu, jak i dla instruktorów, którzy uczą coraz bardziej różniące się między sobą pokolenia – od Baby Boomers po Generację Z.
Różne doświadczenia, motywacje i style uczenia się kursantów skłoniły Tramwaje Warszawskie do sięgnięcia po nowoczesne narzędzia dydaktyczne. Obok symulatora jazdy tramwajem wprowadzono technologie oparte na śledzeniu wzroku (eye-trackingu), rzeczywistości rozszerzonej (AR) i wirtualnej rzeczywistości (VR). Dzięki nim kursanci mogą ćwiczyć w dowolnym tempie, a instruktorzy otrzymują narzędzia do precyzyjnej oceny postępów.
OD KIEROWCY DO MENTORA, CZYLI JAK SZKOLI SIĘ PATRONÓW W MIEJSKICH ZAKŁADACH AUTOBUSOWYCH W WARSZAWIE
Stołeczny przewoźnik opracował rozbudowany program przygotowania osób do sprawowania bardzo ważnej funkcji patronów, czyli osób, które przygotowują nowo przyjętych kierowców do zawodu. Uczestniczą w nim psycholodzy, wykładowcy-instruktorzy nauki jazdy, specjaliści BHP, mistrzowie zaplecza technicznego oraz dyspozytorzy.
SZKOLENIE WARSZTATOWE DLA MISTRZÓW ZAPLECZA TECHNICZNEGO
Jednym z wniosków z ubiegłorocznej Komisji Zasobów Ludzkich i Szkoleń, która odbyła się w Wałbrzychu, było wskazanie potrzeby podnoszenia kwalifikacji średniego i niższego szczebla kadry zarządzającej. Okazuje się, że są to stanowiska newralgiczne dla funkcjonowania całego zaplecza technicznego. Przy tym nie jest łatwo przygotować odpowiednie szkolenie, które adekwatnie odwzorowałoby prawdziwe wyzwania dla mistrzów w zajezdniach komunikacji miejskiej.
To właśnie przyświecało idei przygotowania takiego warsztatu i – jak wynika z przeprowadzonej ewaluacji – ta próba okazała się być udana. Realizujemy właśnie kolejną edycję szkolenia. Artykuł omawia jego założenia i wnioski realizacyjne.
SZKOLENIE Z BEZPIECZNEJ JAZDY KIEROWCÓW KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
W artykule omówiono temat szkolenia z bezpiecznej jazdy kierowców komunikacji miejskiej. Autor opisuje uwarunkowania prawne i faktyczne procesu szkolenia kierowców autobusów, przedstawia infrastrukturę Ośrodka Doskonalenia Techniki Jazdy, przybliża genezę szkoleń z bezpiecznej jazdy oraz ich koncepcję, a także analizuje przebieg i efektywność już przeprowadzonych zajęć. Przytoczone zostały również wewnętrzne dane statystyczne oraz dane z raportu Komendy Głównej Policji.
TECHNIKA AUTOBUSOWA
MYJNIE AUTOBUSOWE – PRZEGLĄD ROZWIĄZAŃ I POTRZEB
Niniejszy artykuł jest poświęcony procesowi utrzymania czystości autobusów i narzędzi wykorzystywanych w tym celu w zajezdni MZK w Zielonej Górze. Autor zaprezentował sposób organizacji procesu mycia pojazdów, w tym także zasady planowania poszczególnych autobusów do czyszczenia. Zostały również omówione procesy sezonowe. Autor przedstawił rodzaj myjni, zakres jej możliwości, oraz powody dla których zdecydowano się właśnie na ten typ urządzenia. Przedstawione zostało także, jak sprawdziła się jego trwałość w codziennej eksploatacji. Autor uwzględnił obieg wody jako czynnik wpływu na środowisko i koszt eksploatacji. Na zakończenie podzielił się spostrzeżeniami – zarówno pozytywnymi, jak i negatywnymi – z sześciu lat pracy w nowej myjni.
Poniższy artykuł stanowi rozwinięcie prezentacji autora zaprezentowanej podczas Komisji Taboru Autobusowego IGKM, która odbyła się w Jeleniej Górze w dniach 2–3 października 2025 r.
PRODUKCJA ZIELONEGO WODORU Z BIOGAZU/BIOMETANU NA POTRZEBY ZEROEMISYJNEGO TRANSPORTU – POPYT I PERSPEKTYWY W POLSCE
Autor postrzega produkcję zielonego wodoru określaną w Polskiej Strategii Wodorowej do roku 2030 [1] jako uzupełnienie istniejących i planowanych źródeł dostaw wodoru – zarówno od głównych producentów, jak i w ramach krajowej sieci przesyłu gazu wodorowego oraz lokalnej produkcji z wykorzystaniem elektrolizy [6]. Uważa, że krajowa, rozproszona produkcja wodoru stanowi nie tylko element wspierający proces transformacji energetycznej, lecz jest także niezbędna z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego i przemysłowego Polski.
SMARTBUSY W KAŻDEJ ZAJEZDNI
Zajezdnia, dotąd postrzegana jako zaplecze techniczne, staje się dziś centrum transformacji komunikacji miejskiej. To właśnie tam technologia autonomiczna wchodzi do codziennej praktyki przewoźników, usprawniając logistykę i poprawiając warunki pracy ludzi. Smartbusy – pojazdy poruszające się samodzielnie po zajezdni – pozwalają kierowcom kończyć zmianę o czasie, a procesy mycia, ładowania czy parkowania przebiegają bez udziału człowieka.
Sercem rozwiązania zaproponowanego przez Autonomous Systems jest system SmartDEPOT™, który umożliwia automatyczne manewry w ruchu mieszanym, nadzorowane przez operatorów w centrum zarządzania Mission Control. Pierwsze analizy, m.in. w nowoprojektowanej zajezdni MZA Warszawa – Redutowa, pokazują konkretne efekty: do 35 minut oszczędności dziennie na autobus, redukcję kolizji i realne wsparcie dla kierowców.
KORZYŚCI Z UNIFIKACJI FLOTY AUTOBUSOWEJ
Czy przewoźnicy autobusowi powinni dążyć do unifikacji swoich flot? Odpowiedź na to pytanie jest zawsze indywidualna i zależy od szczegółowej sytuacji przewoźnika. Niemniej jednak unifikacja floty (lub jej brak) niesie ze sobą pewne wymierne aspekty, które przewoźnicy powinni brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. Opierając się na danych historycznych dotyczących miejskich przewoźników autobusowych w Polsce, autor tego opracowania przygląda się jednemu z tych aspektów: wpływom unifikacji floty na efektywność wykorzystania posiadanych zasobów do wytwarzania usług transportowych.
WOKÓŁ KONFERENCJI TECHNICZNEJ IGKM I TARGÓW TRAKO W GDAŃSKU
KROK W STRONĘ PRZYSZŁOŚCI: SMART-TRAM — AUTONOMICZNY TRAMWAJ
Czy tramwaj może samodzielnie poruszać się po torach i wykonywać manewry bez udziału motorniczego? To pytanie, na które odpowiedzi szukają inżynierowie i specjaliści z Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego oraz MPK Poznań, realizując projekt SMART-tram. Celem przedsięwzięcia jest opracowanie rozwiązań, które w przyszłości mogłyby umożliwić bezpieczne, autonomiczne poruszanie się tramwajów po terenie zajezdni. To jeden z pierwszych kroków w kierunku automatyzacji transportu szynowego w Polsce – ambitne przedsięwzięcie, które ma pokazać, jak blisko jesteśmy wprowadzenia takich technologii do codziennej praktyki.
KONFERENCJA TECHNICZNA IGKM ORAZ 16. MIĘDZYNARODOWE TARGI KOLEJOWE TRAKO W GDAŃSKU
VII EDYCJA KONKURSU IGKM O NAGRODĘ IM. PROF. JANA PODOSKIEGO
Targi branżowe są miejscem wymiany doświadczeń, spotkań biznesowych, ale są także prezentacji nowoczesnych rozwiązań, przełomowych technologii, które napawają dumą ich producentów, a niosą ułatwienie eksploatacji, poprawę bezpieczeństwa i komfortu przyszłym ich użytkownikom. Od 2011 r. Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej podczas TRAKO organizuje Konkurs im. prof. Jana Podoskiego – działającego w XX w. światowej sławy eksperta w dziedzinie transportu publicznego i trakcji elektrycznej, w szczególności pasjonata systemów tramwajowych i metra. Celem Konkursu jest wyróżnienie i promocja prezentowanych wyrobów, innowacyjnych rozwiązań technicznych oraz nowoczesnych technologii stosowanych w systemach szynowej komunikacji miejskiej. W jury, oprócz Prezes Izby, zasiadają przedstawiciele zrzeszonych w IGKM operatorów i organizatorów komunikacji tramwajowej oraz zarządcy infrastruktury torowo–sieciowej.
INFORMACJE IZBY
X OGÓLNOPOLSKI KONKURS KIEROWCÓW KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ O PUCHAR PREZESA IZBY GOSPODARCZEJ KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
KOMISJA ZASOBÓW LUDZKICH I SZKOLEŃ IGKM W GDYNI
KOMISJA EKONOMICZNA ORAZ KOMISJA ZARZĄDÓW TRANSPORTU IGKM W KRAKOWIE
KOMISJA TABORU AUTOBUSOWEGO IGKM W JELENIEJ GÓRZE
KOMISJA PROMOCJI KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ IGKM W RZESZOWIE
